Home

Thought As Process I: หนทางไปสู่การวิเคราะห์นางร้ายละครหลังข่าวของข้าพเจ้า

มิถุนายน 30, 2007

(นี่ไม่ใช่งานที่ดีนักในความคิดของผม อย่างไรก็ดีผมคิดว่ามันแสดงให้เห็นถึงกระบวนการคิด ไปจนถึงการวิจารณ์สิ่งที่คิด อันเป็นวัตถุประสงค์ของพื้นที่แห่งนี้อยู่แล้ว อนึ่ง คนที่จุดประเด็นคำถามคือเพื่อนของผมคนหนึ่ง ที่เล่าถึงข้อสอบของอาจารย์คนหนึ่ง ทีถามถึงนางร้ายละครหลังข่าว ผมเอามาถามเพื่อนๆ เล่นๆ ก็ได้มีการแลกเปลี่ยนหลายๆ ประเด็น อย่างไรก็ดีขอขอบคุณคนที่อยู่ในกระบวนการทั้งหมดมา ณ ที่นี้ ด้วย)

กระแสความคิดระลอกแรก: นักสังคมศาสตร์จะทำอย่างไรกับนางร้ายในละครหลังข่าวดี?

โดยส่วนตัวถ้าจะให้ดำเนินประเด็นไปแบบ Free Style ผมอาจจะ ลองเอานางร้ายหนังไทยมาเทียบกับพวก Femme Fatale ของ Film Noir และ Neo Noir นะ ไม่รู้สินี่เป็นประเด็นแรกที่คิดออก คิดว่ามันเป็นสิ่งที่ Worth Comparingผมคิดว่า สิ่งที่สำคัญในการแยกความแตกต่างระหว่าง Femme Fatale ของ Noir เก่ากับใหม่ (เอามาจาก Zizek อีกแล้วครับทั่น) คือ แบบเก่า Femme Fatale นั้นสุดท้ายต้องถูกจัดการอะไรบางอย่าง แต่แบบใหม่นั้นสุดท้าย Femme Fatale จะหลุดรอดปลอดภัยไปได้

ผมนึกถึงความแตกต่างระหว่าง นางร้ายในละครหลังข่าวที่ออก Drama กับละครที่เป็น Comedy แฮะ

นางร้ายแบบแรกมักจะต้องตาย ส่วนแบบที่สองมักจะกลับใจในตอนหลัง (และมักจะมีคู่ไปตามระเบียบกับใครสักคนในเรื่อง) จะไม่มีมิติที่นางร้ายหลุดรอดปลอดภัยทั้งๆ ที่ยังร้ายอยู่

อืม นึกต่อไม่ออกละ ข้อมูลไม่มีนี่ยากจริงๆ เหอะๆ

ป.ล. อันนี้มั่วๆ ซั่วๆ นะครับ ไม่ค่อยได้ดูละคร

กระแสความคิดระลอกที่สอง: จาก Semiology ไปสู่ ความงงงวย

คิดๆ ดูแล้วมันปวดกบาลจริงแฮะ เอาเป็นข้อสอบนี่ น.ศ. คงด่ากันขรมแน่แต่สนุกดีขอต่อดังนี้

ประเด็นที่น่าสนใจต่อมาคือ ประเด็นเรื่อง Feminity ของนางร้าย เมื่อเทียบกับนางเอก

ขอทำ Binary Opposition ดังนี้

นางเอก <-> นางร้าย

เรียบร้อย <-> แรด (ว่ากันง่ายๆ จะว่าไปไม่ได้ยินนานแล้วนะคำนี้)

ไม่ถูกกับพระเอกตอนแรก <-> พัวพันกับพระเอกตั้งแต่แรก (แต่พระเอกอาจรำคาญ ไม่ว่าจะเป็นสาเหตุใดๆ)

เงียบๆ นิ่มๆ <-> ชอบวี๊ดว๊าย ชอบตบตี

นึกไม่ออกแล้ว

จะว่าไปเมื่อเทียบกับนางเอกแล้วทำให้ภาพชัดขึ้นแฮะ

จริงๆ น่าจะจัดทำสี่เหลี่ยม Greimas นะเนี่ย เพิ่ม Role มาอีกสอง Role (เช่น เพื่อนนางเอก และ แม่พระเอกเป็นต้น) แต่ผมไม่รู้จะทำลูกศรเฉียงๆ อย่างไร

โอเค ได้อย่างนี้แล้วจะพบว่า นางร้ายคร่าวๆ จะมีคุณสมบัติดังนี้ > ไม่เรียบร้อย, แรด, ชอบตบตี วี๊ดว๊าย, ชอบมาคลอเคลียพระเอก

ประมาณนี้

แล้วมันนำไปสู่อะไรหว่า?

วิเคราะห์ต่อไปให้พิสดารมันยากจริงๆ (แต่แบบธรรมดาๆ เกี่ยวกับการตอกย้ำ Stereotype ของ ผู้หญิงเลว ก็พอได้ … แต่ทำอย่างนั้นก็ไม่ค่อยมันเท่าไร)

จะว่าเป็นกระบวนการสร้าง “นางร้าย” นั้นเป็นการ Articulate Element ต่างๆ เหล่านี้ไว้ด้วยกันก็ได้ … ไม่ไหวๆ ตรงนี้ไม่จำเป็นต้องใช้ Articulation

… เอาไงดีหว่า?

หรือจะมองนางร้ายเป็น Scapegoat ที่สุดท้ายต้องถูกสังเวยเพื่อจะ Restore ระบบระเบียบทั้งหมดไว้?

หรือจะมอง นางร้ายในฐานะ Object of Exchage?

555 ยากจริงๆ แฮะ

กระแสความคิดระลอกที่สาม: นึกไม่ออกก็หันไปใช้ Zizek … นะ

นึกออกละเอาให้เลยเถิดไปเลยในแบบ (Vulgar) Lacanianนางร้ายเป็น Concretiazation ของ Impossibility of Sexual Relationship

คือสังคมมันต้องทำให้ Impossibility of (Smooth) Sexual Relationship มันเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาจับต้องได้ เพื่อที่จะปิดบังความเป็นไม่ได้ตรงนี้

พูดแบบ Concrete แบบหยาบๆ (แต่ภายใต้โครงสร้างแบบนี้) ก็คือ พระเอกกับนางเอกจริงๆ มันก็ต้องทะเลอะกัน อยู่ด้วยกันนานๆ มันก็เซ็งกัน และในที่สุดมันก็ต้องไม่รักกัน (แบบตอนจบตามปกติของละครหลังข่าวทั่วๆ ไป) … ซึ่งนี่ก็เป็นข้อเท็จจริงปกติที่เห็นๆ ได้ใน Real Life (เรียกได้เป็นเรื่องปกติ ผมคิดว่าปัญหาเรื่อง “เซ็งอีแก่ที่บ้าน” นี่น่าจะเกิดขึ้นเป็นปกติๆ ในทุกๆ Modern Society – น่าสนใจเหมือนกันว่าแนวคิดทำนอง “เซ็งเมีย” นี่จะเป็นอย่างไรในสังคมที่ความสัมพันธ์ระหว่างเพศไม่ได้ถูกฉาบเคลือบไปด้วย Romantic Love)

นางร้าย นั้นโผล่ขึ้นมาเพื่อที่จะ Suspend ปัญหาตรงนี้ พูดแบบ Early Zizek ก็คือ นางร้ายเป็นดั่ง Fantasy ที่เอามาฉาบเคลือบ Real Antagonism of Sexual Relationship

เช่นเดียวกับที่ Figure of Jew นั้นเป็น Fantasy ที่เอามาฉาบเคลือบ Real Antagonism of Society

พูดในอีกมิติหนึ่งถ้าคุณแก้ปัญหาไม่ได้คุณก็ต้องหา “แพะ” มาเพื่อรองรับปัญหาที่ (จะ) เกิดขึ้น (ดันไปเข้าทาง Girard อีก แต่ยังไม่ได้อ่านเลยต่อไม่ได้)

นางร้ายเป็นดังอาภรณ์บางๆ ที่ปกคลุมความเปลือยเปล่าและเปราะบางของความสัมพันธ์ของพระเอกกับนางเอก

… ว่าเข้าไปนั่น เอาเหอะ นี่เป็นการเล่นกันขำๆ ดังนั้นก้ต้องให้มันเลยเถิดกันหน่อย

ป.ล. แน่นอนนี่กระทำภายใต้ Suspension of “Normal” Academic Standard แต่ก็ไม่ได้ไร้มาตรฐานเสียทีเดียว จะว่าใช้ “Comedical” Academic Standard ก็ได้

กระแสความคิดระลอกที่สี่: ปัญหาของ Zizek … แล้วมันเป็นปัญหาของตูด้วยหรือเปล่าหว่า?

จริงๆ ปัญหาใหญ่มากๆ ของกรอบการอธิบายแบบนี้ ก็คือ เราจะรู้ได้อย่างไรว่ามันเป็น Antagonism (Laclau) จริง เป็น Traumatic จริง เป็น Real (Lacan) จริง (รุ่นพี่ของผมคนหนึ่งถามผมเมื่อนานมาแล้ว ซึ่งผมว่าเป็นคำถามที่ดีมากๆ)โดยส่วนตัวงาน Zizek ไม่ Suggest ตรงนี้

แต่ตัวงานและแนวคิดของ ธเนศ วงศ์ยานนาวา กับเป็นฐานที่สำคัญตรงนี้แฮะ

แนวคิดของแกที่เห็นบ่อยๆ คือ “มันก็เป็นอย่างนี้ตั้งนานแล้ว” ซึงปรากฏในห้องเรียนของแกบ่อยมากๆ (อย่างน้อยๆ ก็ในความทรงจำของผม) และเป็นแนวคิดหลักๆ ที่แทรกอยู่ในงานประเภทประวัติศาสตร์สังคมของแกจำนวนมาก (จริงๆงานทฤษฎีของแกตรงนี้ก็มีแทรก)

นิยามของ Real ในแบบหนึ่งก็คือ “What Remains The Same in Every Symbolic Universe” ซึ่งตรงกับแนวคิดตรงนี้ของธเนศเลยที่ว่า ไม่ว่าสังคมทุกยุคทุกสมัย (สิ่งนี้) มันก็ยังเหมือนเดิม

จะว่าตรงนี้ธเนศสามารถ Complement Zizek ได้มากๆ

จะว่าไปถ้า Zizek แม่นพวก Social History มากกว่านี้ งานน่าจะ Firm และมันกว่านี้แฮะ

ป.ล. จริงๆ ผมยังไม่ได้ชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่าง Trauma กับ Real ง่ายๆ คือ มันเป็นสิ่งที่ Every Symbolization Always Miss ( ซึ่งมันเป็น “by Definition” ในแง่นี้แล้วคำถามที่ว่า “คุณจะรู้ได้อย่างไรว่าเราไม่สามารถ Symbolize Trauma ได้?” จึงเป็นคำถามที่ Absurd เพราะ Trauma มันเป็น Trauma ก็ต่อเมื่อเราไม่สามารถ Symbolize มันได้ อย่างไรก็ดีคำถามที่ว่า “Trauma มีอยู่จริงๆหรือเปล่า?” นั้นเป็นอีกคำถาม ซึ่งโดยพื้นฐานแล้ว Psychoanalysis เจอสิ่งเหล่านี้จาก Clinical Practice

One Response to “Thought As Process I: หนทางไปสู่การวิเคราะห์นางร้ายละครหลังข่าวของข้าพเจ้า”

  1. tum26 Says:

    แวะมาเยี่ยมครับ
    อ่านสนุกดีครับ เสียอย่างเดียวที่ีผมไม่ค่อยรู้ศัพย์เฉพาะเท่าไหร่
    ผมชอบการเปรียบเทียบ และสำนวนของคุณตุล ( ย์ ) น่ะครับ

    zizak นี่ใครหรอครับ ท่าทางจะเป็นคนดัง


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: