On Ancient Music (or Sound of Their Rituals ???)
มีนาคม 15, 2008
เคยสงสัยมั้ยครับว่าคนโบราณนั้นฟังเพลงอะไรกัน ???
ไอ้ผมนี่ก็สงสัยมาโดยตลอดเลยว่าคนสมัยก่อนเขาฟังอะไรกัน
เท่าที่ทราบระบบการเขียนโน๊ตดนตรีแบบปัจจุบันนี้ถ้าจะไล่ไปก็ราวๆ ยุคกลางเท่านั้น
ซึ่งมันเหลือมาถึงตอนนี้มันถูกบันทึก (เขียน) เอาไว้
แล้วดนตรี (จริงๆ ถ้าจะให้ตรงกว่านั้นก็คือเสียงที่มนุษย์สร้าง เพราะ เสียงจำนวนมากที่คนสมัยปัจจุบันเป็นเป็นดนตรีคนสมัยก่อนก็ไม่ได้เห็นว่าเป็น – จริงๆ ในปัจจุบันก็มีกรณีแบบนี้ถ้ามองข้ามวัฒนธรรม อาทิ สิ่งที่ชาวตะวันตกมองว่าเป็น “เพลงของอิสลาม” นั้นชาวมุสลิมก็ไม่ได้มองว่าเป็นดนตรี) จำนวนมากที่มนุษย์เคยสร้างไว้ก่อนหน้านั้นล่ะหายไปไหน?
ทางอีกทางหนึ่งที่ดนตรีจะเหลือรอดมาจนถึงปัจจุบันโดยไม่ผ่านการเขียนก็คือ การถ่ายทอดต่อกันมาเรื่อยๆ
อย่างไรก็ดีจารีตจำนวนมากก็ขาดช่วงของการส่งต่อ
อารยธรรมโบราณจำนวนมาก (ในที่นี้ผมจะมองแบบตะวันตก เพราะ ผมศึกษาสิ่งเหล่านี้มา) นั้นก็มีการขาดช่วงแบบนี้
และผมก็เข้าใจว่ามันไม่มีการบันทึกเอาไว้
นั่นหมายความว่าเราไม่มีทางรู้เลยพวกพวก สุเมเรียนโบราณ, อียิปต์โบราณ, กรีกโบราณ และ โรมันโบราณ
นั้นมีดนตรีแบบไหน?
สิ่งที่เสริมสร้างจินตนาการของเราว่าคนโบราณเหล่านี้ทำอะไรก็ได้แก่พวกเพลงประกบอสารคดี และหนังฮอลลีวูด ที่เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับโลกยุคโบราณ
… สรุป คือ เราไม่มีทางรู้ได้เลยว่าคนโบราณนั้นมีดนตรีแบบไหน
ทว่าผมพึ่งจะรู้ว่าผมคิดผิดครับ
อันที่จริงแล้วมีบันทึกที่หลงเหลือให้คนรุ่นหลังนั้นมาแกะรอยอยู่บ้างว่าคนสมัยก่อนนั้นฟังอะไร
ของสุเมเรียน, อียิปต์ และกรีกพอมีอยู่บ้าง ในหลายๆ ครั้งเหลือผ่านบันทึกบนกระดาษปาปิรัสจากอเล็กซานเดรีย (ผมไม่แน่ใจว่าเหลือรอดมาจากหอสมุดอเล็กซานเดรียหรือเปล่า?)
แต่เหลือมาเป็นเศษๆ (Fragment) เช่นเดียวกับงานเขียนสมัยโบราณจำนวนมาก
ซึ่งก็ดีกว่าไม่เหลือ
ดู
http://en.wikipedia.org/wiki/Musical_notation
http://en.wikipedia.org/wiki/Delphic_Hymns
http://en.wikipedia.org/wiki/Music_of_ancient_Greece
http://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_Roman_music
http://www.umich.edu/~kelseydb/Exhibits/MIRE/Introduction/FurtherRead.html
ประกอบ
งานที่มีการทำออกมาจำนวนหนึ่งนั้นเป็นการที่เอาสิ่งที่หลงเหลือ (แบบขาดๆ วิ่นๆ) มาเล่นในแบบตรงไปตรงมา
ดังนั้นพอที่จะเชื่อได้ว่ามันค่อนข้างใกล้เคียงกับที่คนสมัยก่อนฟังจริงๆ
อย่างไรก็ดีงานอื่นๆ จำนวนหนึ่งนั้นก็เป็นการเอาเศษงานที่ขาดวิ่นมาตีความและประพันธ์เพิ่ม และก็มีงานหลายๆ ชิ้นที่ประพันธ์ขึ้นมาใหม่โดยเดาเอาจากสิ่งที่รายล้อมทั้งหมด เพราะ ไม่มีโน๊ตดนตรีใดๆ จากยุคนั้นเหลือมาจากปัจจุบันเลย (เช่น ในกรณีของพวกโรมัน)
ซึ่งเท่าที่ดูคร่าวๆ งานที่เอาของเก่ามาเล่นทั้งดุ้น, เรียบเรียงใหม่ และประพันธ์ใหม่ นั้นก็น่จะมีออกมาแค่ราวๆ 10 อัลบั้มด้วยกัน
หลายๆ ชิ้นน่าสนใจมาก เพราะ Liner Note นี่น่าจะมีข้อมูลที่ทำการสืบค้นมาอย่างหนักทีเดียว
เมืองไทยจะมีขายมั้ยเนี่ย?
มีนาคม 21, 2008 at 7:47 am
เครื่องเคาะ ตี นี่ก็น่าจะนับว่าเป็นดนตรีได้น่ะครับ
มีนาคม 23, 2008 at 5:38 am
ให้เดา “ดนตรี” สมัยแรกๆ ของมนุษย์ก็น่าจะเป็นพวกเครื่องเคาะนี่แหละครับ
แต่ปัญหาก็คือ ถึงพวกนักโบราณคดีขุดไปเจอเครื่องเคาะโบราณ
เราก็ไม่รู้อยู่ดีกว่าคนสมัยนั้นเล่นยังไง? และคิดถึงสิ่งที่เล่นยังไง?
คือ ว่าจะเขาคิดถึงมันในฐานะดนตรีก็ไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นแน่นอนครับ
เพราะ บางสังคมในปัจจุบันยังไม่มีคอนเซ็ปต์ “ดนตรี” เลย (แต่ไม่ได้หมายความว่าพวกเขาไม่มีสิ่งที่ชาวตะวันตกเห็นว่าเป็นดนตรี)
จะเข้าใจของพวกนี้ก็ต้องเข้าใจผ่านข้อเขียนที่รายล้อม ซึ่งก็เป็นงานของนักประวัติศาสตร์อีกทีครับ
ซึ่งนั่นหมายความว่าเราจะไม่สามารถเข้าใจและเล่นดนตรี “ก่อนประวัติศาสตร์” ได้เลย เต็มที่ๆ สุดก็แค่รู้ว่ามีเครื่องดนตรีอะไร
ป.ล. จริงๆ ผมว่าคอนเซ็ปต์ดนตรีเป็นสิ่งที่มีปัญหามากๆ เวลามองข้ามวัฒนธรรม ถ้ามีโอกาสผมคงจะเขียนถึง
พฤษภาคม 18, 2008 at 9:37 am
สวัสดีค่ะ บล็อกน่าสนใจมากเลยค่ะ มีคนแนะนำให้เข้ามาอ่าน ไม่ทราบว่าถ้ามีเวลา รบกวนคุณ fxxknoevil อีเมล์มาหาได้มั๊ยคะ มีเรื่องสนุกๆ อยากชวนไปทำ
มิถุนายน 3, 2008 at 6:20 pm
Unsettled says : I absolutely agree with this !